zomnis.co.nr

[Nenad]

Odlucio sam da dam poseban akcenat ovoj temi iz prostog razloga sto je ovaj poremecaj karakteristican i cesce se javlja kod zena (3-5 puta cesce u donosu na muskarce).
Involutivna melanholija je jedan od oblika afektivne psihoze. Postoje brojne slicnosti sa manicno-depresivnim psihozama, ali i razlike – kako u klinickom ispoljavanju, tako i u ishodu bolesti.
Sta je osnovna karakteristika involutivne melanholije?
Kao sto samo ime kaze, ona pocinje u involucionom periodu ili u presenijumu (klimakterijum). Cesce javljanje kod zena objasnjava se znacajnim bioloskim (hormonskim) promenama u involuciji. U to doba dolazi i do promene socijalnog statusa – penzionisanja. Deca su vec odrasla i odvajaju se od svojih roditelja. Zato u tom periodu osoba pocne da pravi “bilanse” tipa – sta sam uradio, sta nisam, sta sam sada? Po pravilu, ti bilansi su cesto nepovoljni!
Karakteristicno je i to da ovi bolesnici pre pojave bolesti nisu imali nikakve periode depresije ili manije.
Pored svega nabrojanog nasledju se pripisuje presudni znacaj.
Uocene su i neke karakteristike licnosti koje se opisuju kao sklonost nastanku ove bolesti. To su osobe sa tzv. shizoidnim karakteristikama – povucene, stidljive i ne retko sa opsesvinim ispoljavanjima. Ono sto je slicno sa depresijama je pojava strepnje (anksioznosti), uznemirenosti (agitiranosti), hipohondrije i sumanutosti, uz napomenu da su kod involutivne melanholije ovi poremecaji izrazeniji. Strepnja je toliko jaka da se cesto prazni u vidu nemira i agitiranosti. Cesci je strah od smrti i to u formi sumanutih ideja koje nekada idu do bizarnosti. Hipohondrijska strahovanja su ucestalija i jaca. Pored patoloskog neraspolozenja ovde se srecu i svi psihicki i somatski znaci depresije (vidi temu “Depresija-bolest savremenog drustva”).
Svest je najcesce ocuvana. U najtezim oblicima bolesti i kod izrazenih aterosklerotskih promena na krvnim sudovima dolazi do raznih poremecaja svesti. Samoubilacke ideje su vrlo ceste.
Ono sto je znacajno - bolest ne pokazuje tendenciju da se ponavlja. Prosecno traje oko godinu dana i nestaje, a u okviru trajanja ima “talasast tok”. To prakticno znaci da je pacijent u jednom periodu bez tegoba, a zatim dolazi do pogorsanja i tako naizmenicno.
Terapija je individualna kod svakog pacijenta, ali se postuju opsti principi lecenja kao kod ostalih depresija.

Dr Nenad Jovanovic